Methode
Brandhaardjes verzamelt gebeurtenissen uit open bronnen en geeft elke gebeurtenis een beoordeling: hoe betrouwbaar de bronnen zijn, hoe goed de gebeurtenis bevestigd is en hoeveel verstoring ze geeft of naar verwachting geeft. Op deze pagina staat precies hoe dat gaat.
Alle beoordelingen volgen uit vaste regels, niet uit een ondoorzichtige score. Een taalmodel (Claude) leest nieuwsberichten en haalt er alleen feiten uit die er letterlijk staan: wat, waar, wanneer, en of er bijvoorbeeld aanhoudingen waren of de actie is afgelast. De cijfers en letters rekent het programma daarna zelf uit. Soms draagt de redactie zelf een nieuwsartikel aan dat de vaste bronnen misten; Claude beoordeelt dat op dezelfde manier en het artikel telt als een gewone bron van de site waar het op staat.
Soorten gebeurtenissen
| Soort | Betekenis |
|---|---|
| Demonstratie | Een demonstratie of protestbijeenkomst op één plek, ook een manifestatie of vlaggenactie |
| Optocht of mars | Een demonstratie die zich verplaatst langs een route, ook een stille tocht |
| Blokkade | Het versperren van een weg, ingang of infrastructuur |
| Bezetting of sit-in | Het bezetten van een gebouw of terrein, of een sit-in |
| Staking | Een georganiseerde werkonderbreking met zichtbare actie |
| Rellen | Alleen bevestigde ernstige ordeverstoring met geweld of vernielingen. Een demonstratie met enkele aanhoudingen blijft een demonstratie; de aanhoudingen tellen mee in het verstoringsniveau |
| Herdenking of wake | Een herdenking, wake of stille bijeenkomst |
| Prominent bezoek | Een bezoek van een prominente buitenlandse persoon dat protest of beveiliging kan opleveren |
| Overig | Past nergens anders bij, zoals een lezing of filmvertoning uit een actie-agenda |
Betrouwbaarheid en geloofwaardigheid: de Admiraliteitscode
Brandhaardjes gebruikt de Admiraliteitscode (ook NATO-systeem genoemd), een gangbare manier om inlichtingen te beoordelen. De code bestaat uit een letter voor de betrouwbaarheid van de bron en een cijfer voor de geloofwaardigheid van de informatie. B2 betekent: een meestal betrouwbare bron, en de informatie is waarschijnlijk waar.
Letter: betrouwbaarheid van de bron
| Letter | Betekenis |
|---|---|
| A | Volledig betrouwbaar: officiële bronnen, zoals het Gemeenteblad en de politie |
| B | Meestal betrouwbaar: nieuwsredacties met een correctiebeleid |
| C | Redelijk betrouwbaar: protestagenda’s waarop organisatoren hun eigen acties zetten |
| D | Meestal niet betrouwbaar: bronnen waarvan de herkomst onduidelijk is |
| E | Onbetrouwbaar |
| F | Niet te beoordelen: sites die Brandhaardjes (nog) niet kent |
Elke bron heeft een vaste letter. Een nieuwsartikel krijgt de letter van de site waar het op staat, ook als het via Google Alerts of Brave Search binnenkwam: een NOS-artikel telt als NOS. Een gebeurtenis krijgt de letter van haar beste bron. Bekende desinformatiesites, zoals het Pravda-netwerk, worden helemaal niet gebruikt: berichten daarvan komen nooit op de site.
| Bronnen | Betrouwbaarheid bron | |
|---|---|---|
| Gemeenteblad (officielebekendmakingen.nl) officieel | A volledig betrouwbaar | Noodverordeningen, noodbevelen en veiligheidsrisicogebieden die gemeenten publiceren. |
| Politie, OM, Rijksoverheid officieel | A volledig betrouwbaar | Alleen wanneer een artikel via een zoekopdracht of Google Alert binnenkomt. |
| NOS, NU.nl, RTL Nieuws, ANP nieuws | B meestal betrouwbaar | Landelijke nieuwsredacties met een correctiebeleid. |
| AD, de Volkskrant, Trouw, NRC, Het Parool, De Telegraaf nieuws | B meestal betrouwbaar | Landelijke kranten. |
| Regionale omroepen nieuws | B meestal betrouwbaar | AT5, NH Nieuws, Omroep West, Rijnmond, RTV Utrecht, Omroep Gelderland, Omroep Brabant, L1, Omroep Zeeland, RTV Oost, RTV Noord, RTV Drenthe, Omrop Fryslân, Omroep Flevoland. |
| DutchNews.nl, NL Times nieuws | C redelijk betrouwbaar | Engelstalige bewerkingen van Nederlands nieuws, vaak op basis van andere media. |
| watkanikdoen.nl agenda | C redelijk betrouwbaar | Actie-agenda; organisatoren zetten er zelf hun acties op. |
| The Rights Forum, agenda agenda | C redelijk betrouwbaar | Agenda van een belangenorganisatie, vooral over Israël en Palestina. |
| Activisme Agenda agenda | D meestal niet betrouwbaar | Veel acties, grotendeels automatisch overgenomen uit agenda's van organisatoren; de beheerder is niet bekend. Sterk gericht op Palestina-acties. D tot de gegevens betrouwbaar blijken. |
| Andere sites (via Google Alerts of Brave Search) zoekresultaat | F niet te beoordelen | Een site die niet in deze lijst staat, kan niet worden beoordeeld. |
Cijfer: geloofwaardigheid van de informatie
| Cijfer | Betekenis | Regel |
|---|---|---|
| 1 | Bevestigd | Een officiële bron en minstens één andere onafhankelijke bron, of drie onafhankelijke bronnen waarvan één met A of B |
| 2 | Waarschijnlijk waar | Twee onafhankelijke bronnen, of één nieuws- of officiële bron met A of B |
| 3 | Mogelijk waar | Eén bron met C, zoals een aankondiging in een protestagenda |
| 4 | Twijfelachtig | Alleen bronnen met D of E, of één bron waarover het taalmodel twijfelde |
| 5 | Onwaarschijnlijk | De bronnen spreken elkaar tegen, bijvoorbeeld afgelast volgens de één en uit de hand gelopen volgens de ander |
| 6 | Niet te beoordelen | Alleen bronnen die niet te beoordelen zijn |
Onafhankelijke bronnen worden per organisatie geteld: twee artikelen op nos.nl zijn één bron. Een kanttekening: als vijf regionale sites hetzelfde ANP-bericht overnemen, telt Brandhaardjes dat nu nog als vijf bronnen. Kijk bij een hoge score dus even naar de bronnenlijst.
Verstoringsniveau
Het verstoringsniveau (laag, midden of hoog) zegt hoeveel hinder of onrust een gebeurtenis geeft voor de openbare orde. Het hangt nooit af van het onderwerp van een protest, de organisatie erachter of de politieke richting. Een demonstratie is een grondrecht, geen dreiging.
Het niveau begint bij de soort gebeurtenis:
| Soort | Basisniveau |
|---|---|
| Demonstratie, herdenking, bezoek, overig | Laag |
| Optocht, blokkade, bezetting, staking | Midden |
| Rellen | Hoog |
Signalen die een bron uitdrukkelijk meldt, verhogen het niveau:
- Naar hoog: geweld, vernielingen, een noodverordening, noodbevel of veiligheidsrisicogebied.
- Naar minstens midden: aanhoudingen, ME-inzet, een wegblokkade, een ontruiming, een grote opkomst (meer dan ongeveer 1000 mensen).
- Verkeershinder en een tegendemonstratie worden wel getoond, maar verhogen het niveau niet.
Achter het niveau staat verwacht of gemeld. Verwacht betekent dat alleen aankondigingen bekend zijn. Gemeld betekent dat een nieuws- of officiële bron er na de start over berichtte.
Locatie
Niet elke punt op de kaart is even precies. Bij elke gebeurtenis staat hoe de plek is bepaald:
| Nauwkeurigheid | Betekenis |
|---|---|
| Exacte plek | De bron gaf zelf coördinaten |
| Adres of straat | Een adres, straat of plein uit de bron, opgezocht met de PDOK Locatieserver |
| Plaatsniveau | Alleen de plaats is bekend; de punt staat in het midden van de plaats |
| Gemeenteniveau | Alleen de gemeente is bekend |
Op de kaart hebben gebeurtenissen op plaats- of gemeenteniveau een gestippelde rand. Gebeurtenissen van vóór november 2026 hebben nog geen nauwkeurigheid.
Status
Een gebeurtenis is aangekondigd, nu bezig of afgelopen, afhankelijk van de tijd. Meldt een bron dat een actie niet doorgaat of verboden is, dan wordt ze afgelast: ze blijft zichtbaar, doorgestreept. Spreekt een andere bron dat tegen, dan staat dat erbij en zakt de geloofwaardigheid naar 5.
Gerelateerde gebeurtenissen
Meerdere berichten over dezelfde gebeurtenis worden samengevoegd tot één gebeurtenis met al haar bronnen. Daarnaast koppelt Brandhaardjes verschillende gebeurtenissen die bij elkaar lijken te horen:
- Reeks: dezelfde actie op dezelfde plek op andere dagen, zoals een wekelijkse wake. Een reeks van drie of meer krijgt een eigen pagina en een kenmerk zoals
BH-S-2026-0007. - Campagne: rond dezelfde dag in andere gemeenten, met dezelfde campagnenaam of bijna dezelfde titel.
- Tegendemonstratie: dezelfde dag in dezelfde gemeente, als een bron een tegendemonstratie meldt.
- Escalatie: rellen in dezelfde gemeente binnen 24 uur na een demonstratie of optocht.
- Eerder op deze plek: eerdere gebeurtenissen op hetzelfde adres in de 90 dagen ervoor.
Gerelateerd betekent dat gebeurtenissen op elkaar lijken, niet dat dezelfde mensen ze organiseren.
Kenmerken, archief en data
- Elke gebeurtenis heeft een vast kenmerk, zoals
BH-2026-000123, om naar te verwijzen. - Van nieuwsbronnen vraagt Brandhaardjes een kopie aan bij het Internet Archive, zodat een bron te controleren blijft als het artikel verandert of verdwijnt.
- Alle gebeurtenissen staan in
/data/events.json, volgens een gepubliceerd JSON-schema, met tijden in Nederlandse tijd en in UTC. - Samenvattingen zijn automatisch geschreven door een taalmodel. Lees voor de feiten altijd de bron.
Grenzen
- Dekking is niet gelijk verdeeld. Wat in de bronnen staat, komt op de kaart. Een van de agenda’s is sterk gericht op Palestina-acties en sommige regio’s hebben weinig regionale nieuwsfeeds. Meer stippen ergens betekent niet per se meer acties.
- Media-aandacht is geen incidentfrequentie. Een drukke nieuwsdag levert meer meldingen op, niet meer rellen.
- Overgenomen berichten kunnen de telling van onafhankelijke bronnen te hoog maken.
- Automatisch lezen gaat soms mis: een verkeerde plaats, datum of soort. De bron is leidend.
Verantwoord gebruik
- Demonstreren is een grondrecht. Een vermelding op Brandhaardjes is geen dreiging en geen oordeel over een actie.
- Brandhaardjes gaat over gebeurtenissen, niet over personen. Namen van privépersonen, foto’s van deelnemers en profielen van groepen horen hier niet en worden niet verzameld.
- Gebruik de beoordeling als hulpmiddel om bronnen te wegen, niet als eindoordeel. Lees de bronnen.